“Fındık Artık Karadenizlinin Ürünü Değil” Sözü Tartışma Yarattı
Atakan Akça’dan Prof. Dr. Turan Karadeniz’e Sert Tepki
Karadeniz Bölgesi’nin en önemli tarımsal geçim kaynaklarından biri olan fındık üzerinden yeni bir tartışma başladı. Pamukkale Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi ve geçmişte Ordu Üniversitesi’nde de görev yapan Prof. Dr. Turan Karadeniz’in, “Fındık artık Karadenizlinin ürünü değil, Türkiye’nin 81 ilinde yetişebilir” yönündeki açıklamaları Ordu’da büyük tepki çekti.
Altınordu Ziraat Odası Başkanı Atakan Akça, Prof. Dr. Karadeniz’in açıklamalarına çok sert ifadelerle karşılık verdi. Sosyal medya hesabından paylaşım yapan Akça, Karadeniz’in açıklamalarının bölge üreticisini hedef aldığını savunarak ağır eleştirilerde bulundu.
Tartışmanın fitilini ateşleyen açıklamada Prof. Dr. Turan Karadeniz, Denizli’nin Çameli ilçesinde yıllık 70-80 ton civarında fındık üretimi yapıldığını belirterek, fındığın yalnızca Karadeniz Bölgesi’ne özgü bir ürün olmadığını söyledi. Karadeniz ayrıca uygun iklim ve bakım şartları sağlandığında Türkiye’nin birçok ilinde ticari amaçlı fındık üretiminin mümkün olabileceğini ifade etti.
Uzun yıllardır fındık üzerine akademik çalışmalar yapan Prof. Dr. Karadeniz, açıklamasında özellikle makineli tarıma uygun yeni genotipler üzerinde çalıştıklarını ve farklı bölgelerde kontrollü üretim modellerinin geliştirildiğini kaydetti. Açıklamalarında, fındığın yalnızca Doğu Karadeniz’e bağlı bir ürün olmaktan çıktığını savunan Karadeniz, tarımsal üretimin yaygınlaşmasının Türkiye ekonomisi açısından avantaj sağlayabileceğini dile getirdi.
Ancak bu sözler Ordu’daki üretici temsilcilerinin sert tepkisine neden oldu. Altınordu Ziraat Odası Başkanı Atakan Akça, yaptığı açıklamada fındığın özellikle Doğu Karadeniz için sadece bir tarım ürünü değil, aynı zamanda bölgenin ekonomik ve sosyal yaşamının temel taşı olduğunu vurguladı.
Akça açıklamasında, “Bu ülke ne kadar ihanet yaşadıysa isimlerinin önünde hak etmeden aldıkları unvanları yazan hainler tarafından yaşamıştır. Ordu’nun ekmeğini yiyip bu şehrin üniversitesinden makam payesi alan sözde Prof. Dr. Turan Karadeniz’in açıklamalarını esefle karşılıyoruz” ifadelerini kullandı.
Sert açıklamalarını sürdüren Akça, Karadeniz Bölgesi’nde yıllardır üreticinin büyük emek verdiğini belirterek, fındığın bölge insanı için yalnızca ekonomik değil kültürel bir değer taşıdığını söyledi. Özellikle küçük aile işletmelerinin geçimini büyük ölçüde fındıktan sağladığını ifade eden Akça, üretim alanlarının farklı bölgelere yayılması yönündeki söylemlerin Karadeniz üreticisini tedirgin ettiğini kaydetti.
Türkiye, dünya fındık üretiminin yaklaşık yüzde 65-70’ini karşılayan ülke konumunda bulunurken, üretimin önemli kısmı Ordu, Giresun, Trabzon, Samsun ve Sakarya gibi illerde gerçekleştiriliyor. Özellikle Ordu, uzun yıllardır Türkiye’nin en fazla fındık üreten ili olarak öne çıkıyor. Bölge ekonomisinin büyük bölümü doğrudan ya da dolaylı şekilde fındık sektörüne bağlı bulunuyor.
Uzmanlara göre son yıllarda iklim değişikliği, işçilik maliyetleri, üretim giderleri ve verimlilik arayışları nedeniyle alternatif üretim bölgeleri üzerine çalışmalar hız kazandı. Ege ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde deneme üretimleri yapılırken, akademik çevrelerde “fındığın adaptasyon kapasitesi” üzerine farklı görüşler ortaya çıkıyor.
Öte yandan üretici temsilcileri ise kontrolsüz yayılımın Karadeniz üreticisinin ekonomik gücünü zayıflatabileceğini ve bölgedeki tarımsal dengeyi bozabileceğini savunuyor. Tartışmaların önümüzdeki süreçte hem akademik çevrelerde hem de üretici kuruluşları arasında devam etmesi bekleniyor.