KUWEYT
Kuveyt, Asya kıtasında Arap yarım adasının Kuzey doğusunda yer almaktadır. Basra körfezi, Kuzeyde Irak, Güneyde Suudi Arabistan, körfezin karşısında İran la çevrili küçük bir ülkedir. Ülkenin yaklaşık % 90’ı kıyı bölgesindedir. Düz bir alan üzerinde yer almıştır. Sıcak bir iklim kuşağındadır. Ülke Körfezde dokuz adaya sahiptir. Orta doğunun en büyük ekonomilerine sahiptir. Yüzölçümü 17,818 km2. Baş şehri Kuveyt’tir. Bayrağı dört renkten oluşur. Yeşil renkle toprağını temsil eder. Kırmızı renk kılıçlar simgesidir. Beyaz renk ile yapılanları temsil eder. Siyah renk ile savaşları temsil eder. Yeşil üstte, beyaz ortada, kırmızı en altta, siyak uçkura yakın yerdedir.
Nüfusu bir bucuk milyondur. Kuveyt küresel bir şehir olarak bilinir. Kuveyt’le şehirler aynı adı taşımaktadır. Kuveyt altı idari bölgeye ayrılarak, altı valilikle yönetilmektedir. Bu idari bölgelerde kendi içlerinde ilçelere ayrılmıştır. Valilikler; El Ahmedi, El Asime, El Cehra, El Fer faniye, Havalili, Mübarek El Kebir adını taşımaktadır.
10 Kasım 2024 günü İstanbul Sabiha Gökçen hava alanından Kuveyt’e 21, 20 de havalandık. Uçağın havalanmasıyla ilk defa gideceğim ülkenin heyecanı yüreğimi sarmıştı. Eşim, kızım, torunumu göreceğim için sevinçliydim. İstanbul’un ışıklarının üzerinden beyaz bulutlara ulaştığımızda aşağıda yer, yer ışıkları görebiliyordum. Karanlık iyice basmış aşağısı simsiyah düzlükten başka bir şey görünmüyordu. Belli ki denizin üzerindeyiz diye düşünüyordum. Yanı başımda ki pencereden seyrederek gitmek keyifliydi. Uçağın sol kanadının yarıdan fazlasını, birde kanadın ucunda yanan ışığı sürekli görebiliyordum. Bir bucuk saati geride bırakmıştık. Uçaktakilerin çoğu uyuyor, kimisi de benim gibi bakınıp duruyordu. Pek az kişinin elinde kitap vardı. Bulutsuz yerden aşağı baktığımda küme, küme ışıkları, bazen de şehirleri görebiliyordum. Yukardan aşağıya bakıldığında o kadar şekilli, geometrik görünüyordu ki her anı fotoğraf çekmem geliyordu. Bu kadar mı güzel, desenli ışık demetleri olurdu? Sanki sanatçının fırçasından çıkmış sanat şaheserini izliyordum. Bir çocuk heyecanıyla her şeyi öğrenmeye çalışıyordum. Fakat öğrenemiyordum. Kuveyt’e 01,05 gece indik. Yaklaşık uçuş süremiz üç saat kırk beş dakika sürmüştü. Hava alanından çıkışımız bir saati buldu. Kızım ve arkadaşı beni hava alanından alarak Fintas’da ki evine götürdü. Kuveyt gece ışıklarıyla evlerinin içinde ve dışındaki ampullerle aydınlatılmıştı. Masalımsı şahane görüntüler insanı büyülüyordu. Gündüz güneş ışıklarıyla evlerin beyazımsı renkleri çölün düzlüğüne dizilmişlerdi. Planlı, düzenli sokakları gelelikle tek katlı, iki katlı saraya benzer evleri vardı. Belirli bölgelerde beş, on katlı evler vardı. Genellikle evlerin çatıları yoktu. Tavanlı ev, apartman göremedim.
Kuveyt’in para birimi dinardır. Dünyanın en değerli para birimlerinden biridir. Bir Kuveyt dinarı ile üç buçuk dolar alabilirsiniz. Bu ülkede petrol sudan ucuzdur. Bir litre su on lira, benzin beş buçuk liradır. Kuveyt’te çalışmak için çalışma izniniz olması lazım. İşyeri açacaksanız Kuveytli bir vatandaşla açmalısınız. % 51 i Kuveytli vatandaşın olacak.
Keşfedilen petrol rezervleri OPEK verilerine göre günlük yaklaşık 2,8 milyon varil petrol üretiliyor. Kuveyt vatandaşlığı başvuruları, başvuru sahibinin Kuveyt sınırları içinde yatırım gerçekleştirmek, bağımsız gelir sahibi olması, Kuveyt vatandaşı ile evlenmesi, teknik veya bilimsel meslek sahibi olması, önemli kişi aracılığı bulunması durumunda kabul edilir. Kuveyt’te turistler için örtünme zorunluluğu yoktur. Herkesin şeriata göre giyinmesi beklenir. Ziyaretcilerin kol, bacaklarını örten giysiler giymeleri beklenir. Kadın ziyaretçilerin ülkede geçirdikleri süre boyunca başlarını örtmeleri zorunlu değildir.
Kuveyt ekonomisi dünyada bilinen ham petrol rezervlerinin yaklaşık % 10’una sahiptir. Kuveyt’te ispatlanmış petrol rezervleri 101,5 milyar varil, doğal gaz gelirleri ülkenin gayri safi yurt içi hâsılatının% 70’ini oluşturur. Bu yüzden satılan-alınan ürünlerden KDV vergisi alınmıyor. Araç ve gereçler ucuza satılmaktadır. Buda ülkede yaşayan insanların alım güçlerini artırıyor. Genellikle Çin ürünleri her alanda görülmektedir. Dünyanın en büyü AVM’lerin den ikincisi Kuveyt’te bulunmaktadır. Bu AVM’yi gezmeniz için tam bir gününüzü ayırmanız gerekmektedir. AVM’lerin içinde yüzlerce parfüm satış yerleri bulunmaktadır. Kokuya o kadar düşkünler ki yanından geçen birinin kokusunu hayli bir zaman burnunuzdan gitmiyor. Dünyada hangi ünlü firmayı görmek istiyorsanız bu ülkede rastlaya bilirsiniz. Elektrik, petrol damıtılırken su buharından elde edilir. Böylece elektrikte ucuzdur. Ölenler için Anadolu’muz da bir söz vardır; “ ışıklar içinde uyusunlar” deriz. Gündüzleri güneşin sıcaklığı ve ışığıyla yaşıyorlar, geceleri çeşitli ışıklar altında sabahlara kadar eğlenip, geziyorlar. Bu ülkede alış- veriş merkezleri sabaha kadar açıktır. Sabah mesaileri sekizde başlar on üçte biter. Akşam on altıda başlar gece on bire kadar sürer. Bu esnaf dükkânı işleten sahipleri için. Yirmi dört saat vardiyalı dükkânları çalışır.
Kuveyt’te hafta tatili Cuma-Cumartesi günleridir. Sabah güneşi körfezin suları içinden yükselir. Çölün kızgın kumlarını yalayarak, batıya doğru yol alır. Yaz aylarında bulut nadir olur. Günler bir birinin aynısıdır. Güneşin yakıcı sıcaklığından gündüzleri insanlar dışarı çıkamazlar. Yaz aylarında sıcaklık 55-60 dereceye ulaşıldığını söylüyorlar. Saray yavrusu evlerinde klimaları yaşama imkânlarını kolaylaştırıyorlar. İlkbahar, sonbahar mevsimi bu bölgenin ılıman serin mevsimleridir. Ağaçlar burada iki kere çiçek acarlar. Kış mevsimi hafif rüzgârlı olur. Gündüzleri 20 derece, geceleri 7-8 dereceye düşer sıcaklık. Sıcaklık farlılığı nedeniyle insanlar dengeyi koruyamazlar. Körfez, çöle yakın olmasına rağmen kış aylarında yağmur çok az yağar. Üç aydır Kuveyt’teyim.( Kasım, Aralık, Ocak 2024) sadece üç sefer hafif yağmur yağdığını gördüm. Çölden esen rüzgâr incecik kumları şehrin sokaklarında dans edip durur. İnsanlar nefes almakta zorluk çekerler. Bu sebepten başlarına büyük bir bez bağlarlar. Yazın sıcaktan, kışın çöl kumlarından korunmak için...
Kuveyt hükümeti vatandaşına planlı, projeli arsa verir. Yapımı için binanın % 70 ine yakın yardım eder. Evini gereğinden fazla güzel ve detaylı yapacaklar kendi ceplerinden harcama yapmalıdırlar. Parası olmayanlara banka faizsiz krediyi uzun vadede vermektedir. Saray yavrularının güzelliğini görmek için günüz başka bir güzellik, gece ışıklandırılmış haliyle başka bir güzelliğe sahiptir. Otomobil park yerlerini bile gereğinden fazla ışılarla donatılmıştır. Kuveyt’te çalışmaya gelen yabancılar genellikle çok katlı apartmanlarda oturmaktadırlar.
Yabancılar bu ülkede ev ve arsa alamazlar. Mülk satışı yoktur. Ancak Kuveytli biriyle evlenirseniz mülk satışı olur. Yabancıların iş yeri açabilmeleri için Kuveytli biri ile ortak olmalıdır. % 51 hissesi Kuveytliye aittir. Mahalle aralarında gereğinden fazla kasis bulunmaktadır. Bunun sebebi de trafik kurallarına uymamalarından kaynaklanmaktadır. Arabaları lüks ve yüksektir. Kasisler pek engel olmamaktadır. Mahalle aralarında küçük, küçük kasap, bakkal, terzi, kuru temizleyici, berber, eczane hırdavatları görmek mümkün. Her mahallede orta büyüklükte AVM mutlaka bulunmaktadır. Tüketici toplum alış verişini buradan rahatlıkla yapabiliyorlar. Arabasını bakkalın önüne çeken Kuveytli bakkalcı ayağına gelir, istediğini alır, gider. Hiçbir Kuveytli taşıtından inmez. Nede olsa esnaf dış ülkeden gelen işçilerdir. Büyük AVM’ler yazın sıcağında 50-55 derecede ki sıcaklıkta serin yerlerdir. Alış verişlerini yapar, yemeklerini yerler, çocukları oyun yerlerinde eğlenir. Kışın kum fırtınasında AVM’ler güzel sığınacakları yerlerdir.
Kuveyt’te yaz geceleri, Sonbahar, İlkbahar’da denize girmek, eğlenmek insana başka bir zevk vermektedir. Denizi güzel, kum incecik altın sarısı gibidir. Belirli bir yere kadar gitseniz de deniz boyunuzu aşmamaktadır.
Ülke halkı yönetimden memnun, gelir düzeyleri yüksek düzeydedir. Halkı medeniyete sahip dünya ülkelerini gezip, eğlenip ülkelerine gelmektedirler. İstediği ülkeden arsa, ev alıp konaklıya biliyorlar. Çocukları paraları sayesinde istedikleri ülkede okuyabiliyorlar. Kendi dilleri Arapçadır. İkinci dilleri İngilizcedir. Bu sebepten tüm dünyada insanlarla rahatlıkla anlaşabiliyorlar. Teknik, bilim, eğitim alanlarında çalışan insanlar gelişmiş ülkelerin yüksek diplomalı insanları bulunmaktadır. Diğer hizmet alanlarında Hintli, Pakistanlı, Filipinli, Afganistanlı v.b. ülkenin insanları görev almaktadır. Bunlar mağazalarda, temizlik işlerinde, çocuk bakıcılığı, mutfak işlerinde çalışmaktadırlar.
Aileler genellikle toplu halde yaşar, bir evde otururlar. Maddi durumları iyidir. Mutfaklarını bir arada kullanırlar, yatak odaları ayrıdır. Keyif ve eğlencelerine düşkünlerdir. Her evin temizlikçisi, aşçısı, çocuk bakıcısı vardır. Birçok ailenin şoförleri de vardır. Her yetişkinin bir otomobili vardır. Kadınlar gece gündüz istediği zaman arabasına biner alış verişini yapar gelirler. Tolu yerlerde, acık alanlarda yüksek sesle müzik dinlemesine izin verilmez. Bu ülkenin halkının en büyük korkuları polislerdir. Krallıkla yönetilen ülkede ülke adına son söz krala aittir. Parlamentosu vardır. Elli milletvekilini halk tarafından seçilir. Kanunlar krala sunulur, kral uygun uygun görülürse uygulanır. Parlamentoda fazla tartışıldığı, kıskançlık olduğu için kral parlamentoyu belli bir süreliğine bu günlerde kapatmış. İkinci bir Emire kadar kapalı kalacaktır.
Küçük ülkenin zengin insanları memnun ve mutludurlar. Ülke genelinde yedi adet işler durumda petrol kuyuları vardır. İstenirse başka petrol kuyuları da acıla bilinir. Her petrol kuyusu binlerce kilo metreyi kapsamaktadır. Milyonlarca varil petrol ABD’nin ortaklığıyla yıllarca işletilmektedir. Bu ülkede dilenen insanlara rastlamadım. Yoksul insanlar bu ülkeye gelen insanlardır.
Bu ülkede ibadetlerini yapan insanlar hiç bir zaman gösterişe, desinlere ibadet yapmıyorlar. Camiler gösterişten uzak minareleri iki üç kat binayı geçmeyecek biçimde inşa etmişler. Cami alanlarında ticaret yapılma, dualar, para ile satılmaz, camiye yardım için para istenmez, rahmete kavuşanlar için özel sala verilmez.( belediye hoparlöründen ilan edilmez.) İbadetlerini Allah için yaparlar. Dini ticaretten uzak tutarlar. Mezarlıklarında gösterişli mermerden yapılmış mezarlar yoktur. Her mezar başına bir tahta, taş topraktan oluşur. Belirli bir süre sonra mezarda kaybolur.
Ülkede dünyanın tüm marka otomobillerini görmemiz mümkündür. Raylı sistem buralarda göremezsiniz. Belediye otobüslerine Kuveytliler binmez. Her Kuveytlinin mutlaka bir aracı vardır. Otobüslere çalışan, arabası olmayan Hintli, Pakistanlı, Afganistanlı insanlar ihtiyaç ve işe gidiş gelişlerinde binerler. Burada yaşayan insanların her günü bir diğer güne benzer. Güneş doğar, Güneş batar. Güneşin eğim çizgisini bile fark edemezsiniz. Sıcaklıklar insanları bolca uyumaya sevkedir. Trafik kurallarına pek uyulduğu söylenemez. Kuveytliler çok aceleci, sabırsız hareketleri gözlenmektedir. Kuveytliler büyük aile kültürüyle yaşadıklarından evlilikleri genellikle akrabalarıyla olur. Bu yüzden akrabalarda özürlü çocuk sayısı oldukça çoktur. Kuveyt’te bayan kuaförler, erkek kuaförlerin çoğunluğu Hataylıdır. Parfüm satıcıları ülkenin her mağazasında görebiliriz, Kuveytliler İslami şartlara göre evlilik yapılır. Evliliklerinin ilk eşi genellikle akrabalarıdır. Dört kadınla evlenebilirler. Kadının birçok sosyal haklardan yoksundur. Kadını boşadığında çocuk babaya düşer. Kadına belirli bir nafaka verilir. Mal varlığı erkeklere aittir.
Med-cezir: Kuveyt körfezinde med-cezir( denizin gece çekilip gündüz geri gelmesi.) olayına sıkça rastlanır. 06-01-2025 pazartesi sabah körfezin 50-60 metre çekildiğini gördüm. Öğleye doğru suların normal seviyeye de olduğuna şahit oldum. Bu olayın sık, sık olduğunu söylediler. Bu ülkede Amerikan, İngiliz şirketleri genellikle yatırımlarını yapmışlardır. 1991 de Saddam Hüseyin tarafından işgal edilen ülkeden sonra, Amerika’nın desteğiyle işgal sona erdirilmiştir. Kuveyt yönetimi Amerikan üstlerine yer vererek savunması ülkesini savunması içinde Amerikan askerlerine parasal destek vermektedir. Kendi askerleri de başka ülkede eğitim alarak ülkesine gelmektedirler. Kuveytliler başka ülkelere yatırım yapmaktadırlar. Küvet’in karşı tarafında İran bulunmaktadır.
Kuveyt’te yer altı, yer üstü treni, hızlı tren yoktur. İlerde ki yıllarda projelerinde Suudi Arabistan’a Mekke, Medine, Riya’da yüksek hızlı tren yapmalarını düşünüyorlar. Ayrıca Irak üzerinden Mersin’e kadarda yüksek hızlı tren projelerin, in olduğundan bahsediyorlar. Kuveyt’te petrol gelir kaynaklarından önce geçim kaynakları balıkçılık, inci çıkarıp satarak geçinirlermiş. Petrol bulunduktan sonra halkı refah seviyeye ulaşmışlar. Bugün itibariyle ülkelerinde petrol çıkarmasalar dahi 300 il 500 yıl kendilerini rahat, refah şekilde yaşılacakları yatırım ve rezervlerinin olduğunu söylüyorlar.
Körfez’in içinden karşı yakaya 49 kilo metre mesafede kazıklar dikilerek köprü yapılmış. Köprünün bittiği yer çöl ve Irak sınırına yakın bir mesafede. Çinlilerle yapılan bir anlaşmaya göre çölle denizin içine devasa büyüklükte binalar, gökdelenler yapılacak dünyanın turizmim cenneti haline getirileceğini söylüyorlar. Yapımı için Çin’le anlaşmalarının imzalandı. 59 kilometre uzunluğunda ki köprünün adı Cebir köprüsüdür. Kral Cebir tarafından 2013-2019 yılları arasında yapıldığı için kral Cebir’in adı verilmiştir. Monarşi ile yönetilen ülkede insanların menfaati yöneticilerin menfaatinden sonra gelir. İslam ülkesinde kadına değer verme adında, onlar evlerinde özgür, serbest dışarıda sorumlulukları vardır. Dışarıda kendilerini kara çarşafla kapatarak korurlar. Kadına siyasi, değeri bakımı anlamında adı yoktur. Erkeklerin siyasi, kültürel olarak büyüklerine, yöneticilerine karşı hakları yoktur. Kralın güçlü emperyalist ülkelere karşı sorumlulukları vardır. Yeri zamanı gelince onunda adı yoktur. Demokrasiyle yönetilen ülkelerde yöneticileri seçimle halk getirir, seçimle halk gönderir. Anayasanın belirlediği kanunlar geçerlidir. Suçu varsa kanun önünde yargılanır. Kral yaşarken kendinden sonra kimin kral olacağını belirliyor.
Her ülkenin tarihi bir geçmişi bulunmaktadır. Tarihi geçmişini, kültürünü yaşayarak, yaşatarak mutlu olurlar. Özgürlüğe, demokrasiye, insan haklarına düşkün hiçbir topluluk düşüncesini serbeçce söylemeden, düşünce esiri ve bağımlı yaşamayı istemez. Varlıklı olabilirsiniz, zengin olabilirsiniz, şöhretli olabilirsiniz ülkeniz bağımsız özgür olmadıkça hiçbir şeyin değeri, anlamı yoktur.
Ülkenin gezilecek yerleri; Tarık Recep İslam Müzesi, El yazması Kur’an ve hat eserlerinin sergilendiği müzede yaklaşık 30,000 eser bulunur. Kuveyt bilim merkezi, eğitim merkezi olmasının yanında Orta Doğuda ki en büyük akvaryuma sahip, olan bilim merkezi 80,000 kilo metrelik bir alandadır. Kuveyt kuleleri yaklaşık 187 m. yüksekliğindedir. Körfez manzarasını izlemek için güzel bir yerdir. Dışı mavi çinilerle yapılmış içinde restoran bulunmaktadır. 28-ŞUBAT- 2026 yılı ABD ile İsrail İran’a saldırıda bulundular. İran dan beklenmedik bir direnişle Emperyalist ABD’ye ve İsrail’e cevabı verdi. İslam ülkeleri sessiz ve dilsiz bir şekilde bu saldırıya suskun kaldı. Bunlardan biride Kuveyt’ti.
“ Haksızlık karşısında susan dilsiz şeytandır” diyen Hz Ali ne kadarda doğru tespit yapmıştır. Aynı inançtan, aynı bölgenin insanısın, komşun ateşler içinde, haksız yere malına çökenlere karşı savaşıyor. Onlarca İslam ülkesi sessiz ve suskun. Ezilmeye, sömürülmeye boyun eğen milletler, başka milletlerin hizmet etmeye mahkumdur. Gücü kendinde bulamayanlar, başkasının gölgesinde, yaşamak zorunda kalırlar. “İlimden gidilmeyen yolun sunu karanlıktır.” Hace Bektaş-ı Veli.
Süleyman Erkan 07-02-2025 Cuma Bedesdenlioğlu Tokat.