ÜNYE’NİN TARİHİ MİRASI TURİZM İÇİN BÜYÜK FIRSAT

Kent Konseyi Başkanı Mehmet Çolakoğlu, Ünye’nin geçmişten günümüze taşıdığı tarihi ve doğal değerlerin dünya ile buluşturulması gerektiğine dikkat çekti

Ünye Kent Konseyi Başkanı Mehmet Çolakoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Ünye’nin tarihi, kültürel ve doğal zenginliklerinin turizme kazandırılması gerektiğine dikkat çekti. Farklı medeniyetlerin izlerini taşıyan Ünye’nin coğrafi ve stratejik konumuna, doğal güzelliklerine ve tarihi yapılarına vurgu yapan Çolakoğlu; Ünye Kalesi, Ünye Hamamı, Kefeli Han ve Ayanikola’daki tarihi kalıntıların kentin uluslararası turizm geleceği açısından önemli değerler olduğunu belirtti.

Ünye Kent Konseyi Başkanı Mehmet Çolakoğlu, Ünye’nin turizm potansiyeline ilişkin dikkat çeken bir değerlendirmeyi kamuoyuyla paylaştı. Çolakoğlu, geçmişten günümüze farklı medeniyetlerin yaşadığı Ünye’nin sahip olduğu tarihi miras, coğrafi konum ve doğal güzelliklerin yalnızca bölgesel ölçekte değil, uluslararası alanda da tanıtılması gerektiğini ifade etti.

Çolakoğlu’nun paylaşımında, Ünye’nin doğu ve batı yönünde bulunan uluslararası havalimanlarına olan yakınlığı da turizm yatırımları açısından önemli bir avantaj olarak değerlendirildi. Ünye’nin bu ulaşım avantajının, kentin turizme dayalı kalkınması ve yeni yatırımların önünün açılması açısından fırsata dönüştürülmesi gerektiği vurgulandı.

FARKLI MEDENİYETLERİN İZLERİNİ TAŞIYAN KENT

Ünye’nin tarihî geçmişi, kentin bugünkü turizm potansiyelinin en önemli unsurlarından birini oluşturuyor.

Ordu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü kaynaklarında Ünye Kalesi’nin yaklaşık 2 bin 500 yıllık geçmişe sahip olduğu belirtiliyor. Kale, Ünye-Niksar karayolunun yaklaşık 7. kilometresinde, ilçe merkezinin güneydoğusunda yüksek ve stratejik bir noktada bulunuyor. Tarih boyunca savunma amacıyla kullanılan kalenin surları, dehlizleri, sarnıcı ve kaya mezarı bölgedeki geçmiş medeniyetlerin izlerini günümüze taşıyor.

Ordu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından aktarılan bilgilere göre Ünye Kalesi’nin özellikle Mithridates dönemine uzanan bir geçmişi bulunuyor. Kalede gerçekleştirilen restorasyon çalışmaları kapsamında surlar onarılırken, iki dehliz açıldı, çevre düzenlemesi yapıldı ve ziyaretçilerin kullanımına yönelik yürüyüş platformları oluşturuldu.

Nitekim Ünye Kalesi’nin restorasyonunun ardından turizme açılması, kentin tarihî mirasının ziyaretçilerle buluşturulması açısından önemli bir adım oldu. Ünye Belediyesi tarafından açıklanan verilere göre kale, açılışının ardından yalnızca 14 günlük süreçte 35 bin yerli ve yabancı ziyaretçiyi ağırladı.

Bu rakam, Ünye’nin doğru tanıtım ve turizm yatırımlarıyla tarihî değerlerini ziyaretçi ekonomisine dönüştürebileceğini gösteren önemli örneklerden biri olarak öne çıkıyor.

TARİHİ YAPILAR YENİDEN KENT YAŞAMINA KAZANDIRILIYOR

Mehmet Çolakoğlu’nun paylaşımında dikkat çektiği bir diğer konu ise Ünye’nin şehir merkezindeki tarihî yapıların yeniden işlevlendirilmesi.

Ünye Belediyesi tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında Tarihi Meydan Hamamı restorasyon sürecinden geçirilerek kent müzesine dönüştürülüyor. 2023 yılında kamulaştırılan yapının restorasyonuyla birlikte Ünye’nin tarihî, kültürel ve sosyal belleğinin gelecek kuşaklara aktarılması amaçlanıyor.

Restorasyon sırasında hamamın kubbe ve taş işlemeleri üzerindeki sıva ve boyalar temizlenerek özgün detaylar ortaya çıkarıldı. Yapının soğukluk bölümündeki kubbede bulunan ve 100 yılı aşkın geçmişe sahip olduğu belirtilen hayat ağacı motifi de gün yüzüne çıkarılan tarihî unsurlar arasında yer aldı.

Kent müzesi projesiyle yalnızca bir tarihî yapının korunması değil, Ünye’nin geçmişten bugüne uzanan ticari, kültürel, eğitim ve sosyal hayatının gelecek kuşaklara aktarılması hedefleniyor.

KEFELİ HAN, ÜNYE’NİN TİCARİ GEÇMİŞİNE IŞIK TUTUYOR

Ünye’nin tarihî turizm değerleri arasında Kefeli Han da önemli bir yere sahip.

Ünye Belediyesi kaynaklarında yapımının 1870’li yıllara denk geldiği belirtilen Kefeli Han, yaklaşık 150 yıllık geçmişe sahip. Tarihî İpek Yolu’nun önemli duraklarından biri olarak değerlendirilen hanın mimari özellikleri arasında, deve kervanlarının giriş çıkışına imkân sağlayacak şekilde uzun ve oval biçimde tasarlanan kemerleri bulunuyor.

Kefeli Han’ın restorasyonla yeniden kent yaşamına kazandırılması, Ünye’nin yalnızca doğal güzellikleriyle değil, geçmişteki ticari hayatıyla da ziyaretçilere anlatılmasına imkân sağlayacak bir değer oluşturuyor.

Ünye Belediyesi, tarihî yapının yeni bir işleve kavuşturulması amacıyla çalışmalar yürütüyor. Belediye tarafından yapılan açıklamalarda Kefeli Han’ın bebek ve çocuk kütüphanesi olarak yeniden düzenlendiği ve yapının tarihî kimliğinin korunarak kent yaşamına kazandırılmasının hedeflendiği belirtiliyor.

AYANİKOLA, ÜNYE’NİN DENİZDEKİ TARİHİ MİRASI

Çolakoğlu’nun paylaşımında en dikkat çekici başlıklardan biri ise Aya Nikola Kilisesi ve Ayanikola Adası oldu.

Ünye kıyısında bulunan Ayanikola Adası, üzerinde yer alan tarihî kilise kalıntıları nedeniyle kentin önemli kültürel miras alanlarından biri olarak öne çıkıyor.

Ordu Büyükşehir Belediyesi tarafından 30 Mart 2026 tarihinde yapılan açıklamada, Ayanikola Adası için hazırlanan restorasyon ve çevre düzenleme projesinin Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylandığı bildirildi. Açıklamada, alandaki tarihî yapıların 1700’lü yıllara dayandığı ifade edildi.

Proje kapsamında adaya ulaşımın doğal ve kültürel dokuya uygun olarak tasarlanacak ahşap köprüyle sağlanması planlanıyor. Ada çevresine ahşap basamaklar yapılması ve aydınlatma çalışmalarıyla alanın gece de görünür hale getirilmesi öngörülüyor.

Ayanikola’nın iki yıllığına Ordu Büyükşehir Belediyesi’ne tahsis edildiği açıklanırken, gerçekleştirilecek çalışmalarla Ünye’nin önemli kültürel miraslarından birinin yeniden görünür hale getirilmesi ve turizme kazandırılması amaçlanıyor.

AYANİKOLA’NIN HİKÂYESİ YÜZYILLAR ÖNCESİNE UZANIYOR

Ayanikola’nın Ünye tarihindeki yeri yalnızca günümüzde yürütülen restorasyon ve çevre düzenleme çalışmalarıyla sınırlı değil.

Ünye tarih araştırmalarında İngiliz jeolog William John Hamilton önemli kaynaklardan biri olarak gösteriliyor. Hamilton, Anadolu’daki araştırmaları sırasında 1836 yılında Ünye’ye geldi ve kentte iki gün kaldı.

Ünye tarih araştırmalarına ilişkin yayımlanan çalışmalarda Hamilton’ın 14-15 Temmuz 1836 tarihlerinde Ünye’de bulunduğu, Ünye Kalesi’ni incelediği ve bölgedeki eski maden ocaklarıyla ilgili gözlemler yaptığı aktarılıyor. Ünye’den ayrılırken ise kıyı güzergâhı üzerinde bulunan ve denizdeki küçük bir kaya üzerinde yer alan Rum kilisesinin kalıntılarından söz ettiği belirtiliyor.

Bu tarihî anlatım, Ayanikola’nın yalnızca günümüzde yeniden gündeme gelen bir yapı olmadığını; 19. yüzyılda bölgeyi ziyaret eden araştırmacıların da Ünye kıyılarındaki tarihî kalıntılara dikkat çektiğini ortaya koyuyor.

Ancak Ayanikola’nın geçmişi konusunda tarih araştırmacıları arasında farklı değerlendirmeler de bulunuyor. Ünye Tarih Araştırma Grubu tarafından yayımlanan çalışmalarda, günümüze ulaşan kalıntıların niteliği, yapının ne zaman terk edildiği ve mevcut kalıntıların nasıl değerlendirilmesi gerektiği konusunda daha ayrıntılı araştırmalara ihtiyaç olduğu ifade ediliyor. Bu nedenle Ayanikola'nın tarihi anlatılırken kesin bilgiler ile tarih araştırmalarındaki tahminlerin birbirinden ayrılması önem taşıyor.

ÜNYE’NİN “KADILAR ŞEHRİ” KİMLİĞİ DE TURİZM ROTASINA DÂHİL EDİLEBİLİR

Ünye’nin tarihî mirası yalnızca bilinen anıtsal yapılardan ibaret değil.

2026 yılında Ünye Kent Konseyi Başkanı Mehmet Çolakoğlu ile Ünye Tarih, Kültür ve Doğal Varlıkları Araştırma Derneği Başkanı Ahmet Soylu tarafından Sarıhalil, Kadılar ve Gölcüğez mahallelerinde tarihî mirasa yönelik saha çalışması gerçekleştirildi.

Çalışmalarda, Ünye’nin “Kadılar Şehri” olarak anılmasına neden olan tarihî geçmiş ve bu bölgelerdeki yerleşimlerin kültürel özellikleri ele alındı. Tarihî Halim Ağa Cuma Camii de ziyaret edilirken, bölgedeki tarih araştırmalarının kent merkezindeki turizm rotalarıyla bütünleştirilmesi üzerine değerlendirmeler yapıldı.

Bu çalışmalar, Ünye’nin turizm anlayışının yalnızca sahil, plaj ve doğa turizmiyle sınırlı kalmaması; ilçenin kırsal mahallelerinde bulunan tarihî ve kültürel değerlerin de turizm rotalarına dahil edilmesi açısından önem taşıyor.

HAVALİMANLARINA YAKINLIK TURİZM İÇİN AVANTAJ

Mehmet Çolakoğlu’nun paylaşımında özellikle dikkat çektiği konulardan biri de Ünye’nin ulaşım avantajı.

Ünye’nin doğusunda Ordu-Giresun Havalimanı, batısında ise Samsun Çarşamba Havalimanı bulunuyor. Her iki havalimanının da iç ve dış hatlara hizmet vermesi, Ünye’nin farklı şehirlerden ve yurt dışından gelecek ziyaretçilere ulaşım açısından önemli bir avantaj taşımasını sağlıyor.

Bu avantajın turizm yatırımlarıyla desteklenmesi halinde Ünye’nin günübirlik ziyaretlerin ötesine geçerek daha uzun süreli konaklamalara ev sahipliği yapan bir destinasyona dönüşmesi mümkün olabilir.

Burada temel mesele yalnızca tarihî yapıların restore edilmesi değil; tanıtım, ulaşım, konaklama, gastronomi, rehberlik, kültür rotaları ve turizm işletmelerinin aynı plan içerisinde değerlendirilmesi.

ÜNYE’NİN TARİHİ TEK BİR ROTADA BULUŞTURULABİLİR

Ünye’nin sahip olduğu değerler birlikte değerlendirildiğinde ortaya geniş bir kültür ve turizm rotası çıkıyor.

Bir tarafta yaklaşık 2 bin 500 yıllık geçmişiyle Ünye Kalesi, diğer tarafta şehir merkezindeki tarihî yapılar; Tarihi Meydan Hamamı ve Kefeli Han, sahil kesiminde ise Ayanikola bulunuyor.

Bunlara Ünye’nin tarihî konakları, eski ticaret merkezleri, Kadılar Yokuşu ve “Kadı Ocakları” olarak anılan mahalleleri, doğal güzellikleri ve sahil hattı eklendiğinde kentin farklı turizm türlerini bir araya getirebilecek geniş bir potansiyeli ortaya çıkıyor.

Ünye’nin 2026 turizm vizyonu kapsamında gerçekleştirilen toplantılarda da sürdürülebilir turizm, kültürel mirasın korunması, doğa ve macera turizmi ile yerel ekonominin desteklenmesi başlıkları gündeme getirilmişti. Toplantıda sektör paydaşları arasındaki iletişimin güçlendirilmesi, otellerde Ünye tanıtım köşeleri oluşturulması ve turizm bürosunun daha etkin hale getirilmesi gibi öneriler de ele alınmıştı.

TARİHİ MİRAS, KENTİN GELECEK EKONOMİSİNE DÖNÜŞEBİLİR

Mehmet Çolakoğlu’nun paylaşımı, Ünye’nin sahip olduğu tarihî ve doğal değerlerin yalnızca korunması değil, aynı zamanda uluslararası turizm açısından değerlendirilmesi gerektiği düşüncesini gündeme taşıyor.

Geçmişte farklı medeniyetlerin yaşam alanı olan, ticaret yolları üzerinde bulunan, liman kimliğiyle gelişen ve tarihî yapıları günümüze ulaşan Ünye; bugün bu mirası modern turizm anlayışıyla yeniden değerlendirme fırsatına sahip.

Ünye Kalesi’nin restorasyon sonrasında gördüğü yoğun ilgi, tarihî yapıların doğru biçimde tanıtıldığında ziyaretçi çekebileceğini gösterirken; Ayanikola’daki çalışmalar da deniz üzerindeki tarihî mirasın turizm rotasına eklenmesi açısından yeni bir kapı açıyor.

Kefeli Han ve Tarihi Meydan Hamamı gibi yapıların yeniden işlevlendirilmesi, Kadılar Şehri kimliğinin araştırılması ve kentin tarihî mahallelerinin turizm rotalarına dahil edilmesiyle Ünye’nin tarih, kültür, doğa ve deniz turizmini bir arada sunan bir destinasyon haline gelmesi hedeflenebilir.

Çolakoğlu’nun paylaşımında ortaya koyduğu temel düşünce de bu noktada önem kazanıyor: Ünye’nin geçmişten günümüze taşıdığı değerler yalnızca Ünye’nin değil, bölgenin ve Türkiye’nin turizm zenginliğinin bir parçası olarak dünyaya tanıtılmalı.

Bu yaklaşımın hayata geçirilmesi halinde tarihî yapılar yalnızca geçmişin izlerini taşıyan eserler olarak kalmayacak; aynı zamanda Ünye’nin ekonomik, sosyal ve kültürel geleceğine katkı sağlayan önemli turizm değerlerine dönüşebilecek.

Mehmet Çolakoğlu’nun değerlendirmesi, Ünye’nin tarihiyle geleceği arasında kurulacak bağın yalnızca restorasyonla değil; doğru tanıtım, planlama, yatırım ve sürdürülebilir turizm politikalarıyla mümkün olabileceğine işaret ediyor.