Ünye’de iklim ve kentleşme masaya yatırıldı: Algedik’ten çarpıcı uyarılar
Enerji ve İklim Uzmanı Önder Algedik, Ünye Çevre Platformu’nun davetlisi olarak geldiği Ünye’de basın mensuplarıyla bir araya geldi. Toplantıda Türkiye’nin enerji politikaları, fosil yakıt bağımlılığı, iklim krizi, kontrolsüz yapılaşma ve artan trafik başlıkları üzerinden Ünye ve Ordu’nun geleceğine ilişkin dikkat çekici değerlendirmeler yapıldı. Algedik, Ordu’da son beş yılda tamamlanan inşaat alanının 5,1 milyon metrekareye çıktığını, yeni kararlarla bunun 6,1 milyon metrekareye kadar büyüyebileceğini belirterek risklere işaret etti.
Ünye’de gerçekleştirilen buluşmanın ev sahipliğini Ünye Çevre Platformu yaptı. Atatürk Parkı Restoran’daki toplantıya Platform temsilcileri Serap Ersöz ve Muammer Bilgiç de katıldı. Açılış konuşmasını yapan Muammer Bilgiç, Algedik’in Ünye’ye üçüncü kez geldiğini vurgulayarak mesleki geçmişi ve çalışmalarına dair kısa bir tanıtım yaptı. ODTÜ Makine Mühendisliği mezunu olan ve enerji ile iklim politikaları alanında raporlar kaleme alan Algedik’in “Ya Fosil Düzen, Ya Devrim” adlı çalışmasına da değinildi.
“Ünye bir bardak su gibi”: Yağmur sularının akışı tıkanıyor
Ünye’nin coğrafyası ve yağış rejimiyle birlikte son yıllarda hızlanan yapılaşmanın etkilerini değerlendiren Algedik, kent içindeki betonlaşmanın yağmur sularının doğal akışını bozduğunu, bu nedenle taşkın riskinin büyüdüğünü anlattı. Ünye’de yaşanan su baskınlarının sadece yağış miktarıyla açıklanamayacağını söyleyen Algedik, planlama ve kentleşme tercihlerinin de belirleyici olduğuna dikkat çekti.
Algedik, mevcut tabloyu şu sözlerle özetledi: “Ünye bir bardak su gibi. Bir bardağın üstüne bir bardak daha su dökerseniz bardak taşar ve yine bir bardak suyunuz olur. Zaten tüm Ünyeliler şunu söylüyor: Artık en basit yağmur bile su baskınlarına dönüşüyor.” Kentin doğal dokusunun korunması, yağmur suyu yönetimi ve geçirgen yüzeylerin artırılması gibi önceliklerin planlamada gözetilmesi gerektiğini vurguladı.
Ordu’da 5,1 milyon m² inşaat, hedef 6,1 milyon m²
Ordu genelinde tamamlanan inşaat alanının son beş yılda 5,1 milyon metrekareye ulaştığını ifade eden Algedik, bu büyüklüğün Aybastı Göleti’nin yaklaşık 5,5 katına denk geldiğini söyledi. Yeni projelerin devreye girmesiyle toplam alanın 6,1 milyon metrekareye çıkabileceğine dikkat çeken Algedik, bu ivmenin tarım arazileri ve vadiler üzerinde baskı kurabileceğini, tamamlanan projeler sonrası yağışların su baskınına dönüşme ihtimalinin artacağını belirtti.
Bu çerçevede Ünye ve Ordu’da kentleşme stratejilerinin, yağmur suyu yönetimi ve altyapı yatırımlarıyla birlikte yeniden ele alınması gerektiği vurgulandı. Tartışmalar, doğal alanların korunması, yeşil dokunun güçlendirilmesi ve dayanıklı kent yaklaşımı etrafında yoğunlaştı.
Enerji politikaları: “Daha az elektrik harcamaya ihtiyacımız var”
Türkiye’nin enerji gündemine de değinen Algedik, kömür, petrol ve doğal gaz tüketiminin iklim krizi üzerindeki etkilerini anımsatarak verimlilik ve tasarrufun önemine dikkat çekti. Fosil yakıt tüketimindeki artış eğiliminin tersine çevrilmesi gerektiğini söyleyen Algedik, yalnızca üretimi artırmayı hedefleyen yaklaşımların sürdürülebilir olmadığını ifade etti.
Konuyu şu sözlerle somutlaştırdı: “Bizim elektriğimizin önemli bir kısmı ithal kömür ve ithal gazdan değil mi? Daha çok elektrik yakarsak daha çok kömür ve gaz tüketeceğiz. Bizim daha çok elektrik yakmaya değil, daha az elektrik harcamaya ihtiyacımız var.” Algedik, enerji ithalatına ödenen bedellerin ekonomik etkilerine de değinerek fosil bağımlılığının azaltılmasının çevresel olduğu kadar mali açıdan da elzem olduğunu söyledi.
Otomobil odaklı yaşamın maliyeti: 41,3 milyar TL
Toplantıda ulaşım ve kent içi hareketlilik de ele alındı. Ordu’da artan araç sayısının bütçeler üzerindeki yükünü değerlendiren Algedik, yakıt, sigorta ve bakım kalemleriyle birlikte otomobil kullanımının ciddi bir ekonomik maliyet yarattığını ifade etti. Verilere göre kentte trafiğe yeni giren araçların toplam maliyeti 41,3 milyar TL seviyesinde; bu tutarın Ünye Belediyesi bütçesinin yaklaşık 16 katı olduğuna işaret edildi.
Ünye’de sahile ulaşmak için dahi otomobile ihtiyaç duyulmasını eleştiren Algedik, çocukların yürüyebildiği, bisikletin güvenli olduğu ve herkesin rahatça hareket edebildiği bir kent tasarımına yönelme çağrısı yaptı. Değerlendirmesini şöyle özetledi: “Ünyeliler şu an fındığa mı çalışıyor? Hayır, akaryakıta çalışıyor. Doğal gaza, kömüre çalışıyor.”
COP31 yaklaşırken iklim politikalarına eleştiri
Algedik, 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da yapılması planlanan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) öncesi Türkiye’nin iklim stratejilerini de değerlendirdi. Fosil tüketiminin azaltılmasının tek başına yeterli olmayacağını, kentleşme, ulaşım ve altyapı politikalarının aynı bütünlükte ele alınması gerektiğini vurguladı. Türkiye’nin bu başlıklarda somut sonuç üreten politikalara yönelmesi gerektiğini dile getirdi.
“Ya Fosil Düzen, Ya Devrim” ve Ünye’nin yol ayrımı
Toplantıda, Ekim 2026’da İletişim Yayınları tarafından yayımlanan Önder Algedik imzalı “Ya Fosil Düzen, Ya Devrim” kitabında işlenen fosil yakıt tüketimi, enerji politikaları, otomobil merkezli kentleşme ve betonlaşma başlıkları da gündeme geldi. Algedik’in özgeçmişi ve danışmanlık deneyimleri paylaşıldı.
Oturumun sonunda “Ünye nasıl bir kentleşme modeli izleyecek?” sorusu öne çıktı. Artan betonlaşma, yoğun inşaat faaliyetleri, su baskınları, trafik ve enerji tüketimi karşısında; insanı ve doğayı önceleyen, geçirgen yüzeyleri ve yeşil alanları artıran, yaya ve bisiklet erişimini güçlendiren bir yaklaşımın gerekliliği vurgulandı. Basın mensuplarının sorularının yanıtlanmasının ardından toplantı sona erdi.
Yorumlar